Alle films op deze website zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen niet worden gekopieerd. Het plaatsen van een link naar onze website is wel toegestaan.

Jan van Gelder vereeuwigde Bergharen

In 1997 trok de Maas en Waalse cineast Jos Kruisbergen naar Bergharen om een documentaire te maken over de legendarische Jan van Gelder.

Jan van Gelder werd geboren in Maasbommel, kort na de watersnood van 1926. Op twaalfjarige leeftijd ging hij naar het kleinseminarie in Tilburg en trad hij in bij de paters. Later werkte hij samen met de legendarische sportverslaggever Theo Koomen. Uiteindelijk trouwde hij en werd hij secretaris van de gemeente Bergharen. Na de gemeentelijke herindeling vervulde hij die functie verder binnen de gemeente Wijchen.

Jan vertelde dat van een ambtenaar in die tijd werd verwacht dat hij altijd klaarstond voor de gemeenschap. Daardoor werd hij vaak gevraagd om verhalen te schrijven. Ook boeren die bestuursfuncties hadden maar weinig tijd om zelf stukken te schrijven, deden regelmatig een beroep op hem. “Dan maakte ik er maar een verhaal van,” vertelde Jan.

Jan van Gelder groeide uit tot schrijver en chroniqueur van Bergharen en omgeving. Vlak voor zijn overlijden richtte hij de Jan van Gelder Stichting op om zijn volledige oeuvre veilig te stellen voor toekomstige generaties.

In de documentaire neemt Jan Jos Kruisbergen mee naar de Zandberg. Daar vertelt hij dat in 1869 bij de kerken nieuwe begraafplaatsen werden aangelegd. Niet iedereen mocht daar echter begraven worden. Zo kregen Bram Engelen, een zwerver, en Dikke Toon geen plek op het kerkhof en werden zij begraven op de Zandberg.

Ook vertelde Jan het verhaal van de watertoren in Leur. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat deze in Wijchen gebouwd zou worden, maar uiteindelijk kwam hij terecht in het kleine dorp Leur.

Jan schreef jarenlang voor Hier en Ginder en publiceerde meerdere boeken over de gemeente Bergharen. Alles schreef hij op een ouderwetse typemachine; computers waren er nog niet en in het dorp was slechts één stencilmachine beschikbaar.

Daarnaast schreef hij een boek over de dorpen Bergharen, Leur en Hernen. In die tijd telden de dorpen twaalf missionarissen en werd er een fancy fair georganiseerd om geld bijeen te brengen voor Hier en Ginder en voor de Abonees.

Het is bijzonder dat cineast Jos Kruisbergen dit filmverhaal voor de geschiedenis heeft vastgelegd. Dankzij deze documentaire blijft het levensverhaal van deze unieke en markante persoon bewaard en kan Jan van Gelder ook voor toekomstige generaties blijven voortleven.

Bekijk deel 2 van het levensverhaal van Jan van Gelder. De documentaire is te zien op de website van Jos Kruisbergen stichting.